Behçetü'l-Esrâr
Behçetü'l-Esrâr (Sırların Güzelliği/Şenliği) kitabı, büyük mutasavvıf ve Kadiriyye tarikatının kurucusu olan Abdülkadir Geylânî'nin (ö. 561/1166) hayatını, menkıbelerini (menkıbeler, yani hayat hikayeleri ve kerametleri) ve sohbetlerini anlatan önemli bir eserdir.İşte kitabın temel özellikleri:
- Konusu: Abdülkadir Geylânî Hazretlerinin yaşamını, kişiliğini, hikayelerini, sohbetlerini ve kerametlerini içerir. Onun manevi yolculuğunu ve irşat faaliyetlerini ele alır. Bu yönüyle bir menâkıbnâme (menkıbe kitabı) olarak bilinir.
- Yazarı: Eserin orijinali Arapça olup, Şeyh Nûreddin Ebu'l-Hasan Ali Şattanûfî tarafından kaleme alınmıştır.
- Önemi: Abdülkadir Geylânî'nin hayatını ve menkıbelerini anlatan ilk kitap olma özelliğini taşır. Bu sebeple tasavvuf ve tarikatlar tarihinde, özellikle de Kadiriyye tarikatı için büyük bir kaynak eserdir.
- Tercümeleri: Arapça aslından farklı zamanlarda Türkçeye çevrilmiş ve sadeleştirilmiştir. Hatta Konyalı Muhyî gibi şairler tarafından ilk manzum (şiir şeklinde) tercümeleri de yapılmıştır.
Özetle, Behçetü'l-Esrâr, İslam coğrafyasında ve Osmanlı kültüründe derin izler bırakmış olan Abdülkadir Geylânî'nin biyografik ve manevi yönlerini detaylıca anlatan temel bir kaynaktır.
